Je weet het, en toch zeg je ja
Je hebt jezelf al zo vaak voorgenomen dat je het anders gaat doen.
De volgende keer zeg je nee. Je gaat niet meer overal verantwoordelijkheid voor nemen. En je stopt met jezelf voortdurend voorbijlopen.
Maar dan vraagt je collega of je toch nog even kunt helpen. Je leidinggevende heeft iemand nodig die een extra taak oppakt.
En voordat je er erg in hebt, hoor je jezelf alweer zeggen:
“Ja hoor, geen probleem.”
Terwijl je eigenlijk iets heel anders voelt.
Hoe kan het dat je precies weet wat je anders wilt doen, maar toch steeds in hetzelfde patroon terechtkomt?
Het antwoord ligt vaak niet in een gebrek aan wilskracht, maar in gedrag dat je jarenlang hebt aangeleerd.
Je gedrag heeft ooit een reden gehad
Veel patronen ontstaan niet zomaar.
Misschien heb je vroeger geleerd dat je vooral niet lastig moest zijn. Dat hard werken werd gewaardeerd. Of dat je pas trots op jezelf mocht zijn wanneer je iets goed had gedaan.
Misschien kreeg je waardering omdat je altijd klaarstond voor anderen.
Omdat je sterk was.
Omdat je nooit klaagde.
En ergens ben je gaan geloven dat dit is wie je moet zijn.
De persoon die alles oplost. Die niemand teleurstelt. Die altijd doorgaat.
Wat ooit een manier was om waardering, veiligheid of controle te ervaren, kan later een gewoonte worden die je ontzettend veel energie kost.
Soms houden we vast aan gedrag dat ons vroeger hielp, maar ons tegenwoordig juist in de weg zit.
Waarom weten alleen niet voldoende is
Stel je voor.
Je hebt een drukke werkweek achter de rug. Je bent moe, slaapt slecht en merkt dat je steeds sneller geïrriteerd raakt.
Je weet dat je rust nodig hebt.
Toch zeg je ja wanneer iemand vraagt of je nog een extra dienst kunt draaien.
Waarom?
Misschien ben je bang om iemand teleur te stellen. Misschien voel je je schuldig wanneer je nee zegt. Of misschien wil je bewijzen dat je het allemaal nog aankunt.
Je verstand zegt dat je moet stoppen.
Maar je gevoel zegt dat je door moet gaan.
En vaak wint het gedrag dat je al jarenlang gewend bent.
Verandering begint wanneer je leert herkennen wat er gebeurt op het moment dat je opnieuw in dat patroon dreigt te stappen.
Je lichaam geeft vaak eerder signalen dan je denkt
Je lichaam geeft regelmatig signalen af wanneer de spanning oploopt.
Je schouders spannen zich aan. Je ademhaling wordt sneller. Je krijgt een knoop in je maag. Of je merkt dat je steeds minder geduld hebt.
Toch negeren we die signalen vaak.
“Nog even doorzetten.”
“Het valt allemaal wel mee.”
“Anderen hebben het veel zwaarder.”
Totdat je merkt dat ontspannen nauwelijks meer lukt.
Zelfs wanneer je eindelijk op de bank zit, blijft je hoofd maar doorgaan.
Bij langdurige stress of overspanning kan dit een belangrijke rol spelen.
Wie voortdurend over zijn grenzen gaat, kan zo gewend raken aan spanning dat rust nemen zelfs ongemakkelijk begint te voelen.
Daarom is het belangrijk om niet alleen naar je gedachten te luisteren, maar ook aandacht te besteden aan wat je lichaam aangeeft. Lees ook waarom hulpverleners bij burn-out vaak te laat remmen.
Waarom grenzen stellen zo moeilijk kan voelen
Veel mensen denken dat grenzen stellen vooral betekent dat je moet leren nee zeggen.
Maar meestal zit het probleem ergens anders.
Je weet vaak prima wanneer je iets niet wilt.
Alleen komt daarna dat vervelende gevoel.
Schuldgevoel.
Twijfel.
Of de angst dat iemand boos of teleurgesteld raakt.
En om dat gevoel niet te hoeven ervaren, zeg je toch maar ja.
Op korte termijn geeft dat opluchting.
Je hoeft geen moeilijk gesprek te voeren. Niemand is teleurgesteld. En je kunt weer verder.
Maar op langere termijn betaal je daar mogelijk een prijs voor.
Je raakt vermoeid, gefrustreerd of steeds verder verwijderd van wat je zelf nodig hebt.
Grenzen stellen betekent niet alleen leren nee zeggen. Het betekent ook leren omgaan met het ongemakkelijke gevoel dat daarna kan ontstaan.
Sander Koman
En dat vraagt oefening.
Soms moet je iets ervaren voordat je het echt begrijpt
In mijn werk als bokstherapeut zie ik regelmatig hoe duidelijk bepaalde patronen worden wanneer mensen letterlijk in beweging komen.
Tijdens een boksoefening kan iemand bijvoorbeeld merken dat hij voortdurend probeert te presteren. Zelfs wanneer de opdracht helemaal niet draait om snelheid of kracht.
Een ander ontdekt dat hij nauwelijks durft aan te geven wanneer iets te veel wordt. Of merkt dat hij automatisch doorgaat, terwijl zijn lichaam allang aangeeft dat het genoeg is.
En ineens wordt zichtbaar wat iemand misschien al jarenlang in het dagelijks leven doet.
Bij Bokstherapie Haarlem combineren we boksoefeningen met coaching om te onderzoeken hoe iemand omgaat met spanning, emoties, grenzen en verwachtingen.
Ook je ademhaling speelt hierin een belangrijke rol. Wanneer je spanning ervaart, ga je soms ongemerkt sneller of oppervlakkiger ademen. Door bewust even stil te staan en rustig adem te halen, kun je leren spanning eerder te herkennen en je lichaam meer rust te geven.
Een eenvoudige oefening is om vier seconden rustig in te ademen en vervolgens zes seconden uit te ademen. Herhaal dit een paar keer, zonder je ademhaling te forceren.
Wil je hier verder mee oefenen? Lees dan ook het artikel Ademhalingsoefeningen voor meer rust in je hoofd.
Bij bokstherapie draait het niet om presteren of jezelf bewijzen, maar om bewustwording.
Want wanneer je leert herkennen wat er in je lichaam en gedachten gebeurt, ontstaat er ruimte om anders te reageren. Niet alleen tijdens het boksen, maar juist ook in het dagelijks leven.
Hoe doorbreek je een patroon dat al jaren bestaat?
Het begint vaak met iets heel kleins.
Niet door morgen je hele leven anders in te richten.
Maar door één moment bewust stil te staan bij je automatische reactie.
Stel jezelf eens deze drie vragen:
1. Wat gebeurt er op dit moment met mij?
Voel je spanning, onrust, schuldgevoel of de behoefte om jezelf te bewijzen?
2. Waarom wil ik eigenlijk ja zeggen?
Omdat je het graag wilt? Of omdat je bang bent voor de reactie wanneer je nee zegt?
3. Wat heb ik op dit moment zelf nodig?
Misschien is dat rust. Tijd om na te denken. Of simpelweg de ruimte om een keer niet beschikbaar te zijn.
Je hoeft niet direct het perfecte antwoord te hebben.
Het gaat erom dat je leert om even stil te staan voordat je automatisch reageert.
En soms betekent vooruitgang dat je voor het eerst zegt:
“Ik kom daar straks even op terug.”
In plaats van direct ja.
Dat lijkt misschien een kleine verandering.
Maar wanneer je jarenlang gewend bent geweest om jezelf op de laatste plaats te zetten, kan dat een enorme stap zijn.
Je hoeft niet te blijven wie je hebt geleerd te zijn
Misschien ben je altijd degene geweest die doorgaat. Die sterk moet zijn. Die anderen helpt, zelfs wanneer het eigenlijk niet meer gaat.
En misschien ben je daar ook trots op.
Maar stel jezelf eens deze vraag:
Helpt dit gedrag mij nog, of houdt het mij inmiddels juist tegen?
Je mag leren dat rust nemen niet hetzelfde is als opgeven. Dat nee zeggen niet betekent dat je egoïstisch bent. En dat jouw waarde niet afhangt van hoeveel je voor anderen doet.
Verandering begint niet wanneer je eindelijk alles begrijpt.
Het begint wanneer je jezelf de ruimte geeft om iets anders te proberen.
Wat zou jij anders willen doen?
Misschien herken je jezelf in dit verhaal. Je weet dat je vaker je grenzen moet aangeven, maar merkt dat je toch steeds in dezelfde patronen terugvalt.
Wat zou er veranderen als je wat vaker naar jezelf zou luisteren, in plaats van naar wat anderen van je verwachten?
Begin eens met één situatie waarin je normaal gesproken automatisch ja zou zeggen. Gun jezelf de tijd om eerst te voelen wat jij nodig hebt.
Wil je ontdekken hoe je deze patronen kunt doorbreken? Lees dan meer over bokstherapie in Haarlem en wat deze vorm van begeleiding voor jou kan betekenen. Of bekijk het coachprofiel van Sander Koman op Coach Dichtbij.
Zoek je liever iemand bij jou in de buurt? Bekijk dan de burn-out coaches op Coach Dichtbij.
