Geslachtsverandering bij jongeren: waarom het geboorteverhaal eerst op tafel moet

Elke ouder met een jongere die een geslachtsverandering overweegt, moet eerst onderzoeken of zijn of haar kind een alleengeboren tweeling is. Ruim één op de tien jongeren geeft aan de wens te hebben van het andere geslacht te willen zijn. Dat blijkt uit onderzoek (1) van het UMCG in Groningen. Voor veel ouders is dat een ingrijpende zorg, en niet zonder reden. Een geslachtsverandering is een zware, vaak onomkeerbare stap. Toch wordt er vaak een belangrijke factor over het hoofd gezien die kan helpen verklaren waarom deze wens ontstaat.

Onzichtbaar verlies uit de baarmoeder

Volgens Bloklage (1995) (2) is ongeveer één op de tien mensen ooit als tweeling in de buik lag, maar alleen geboren. Deze zogenoemde alleengeboren tweelingen dragen een onzichtbaar verlies mee dat diep kan doorwerken in hun identiteit en mentale gezondheid. Steeds vaker blijkt dat gevoelens van identiteitsverwarring hun wortels hebben in het verlies van een tweelinghelft in de baarmoeder.

Daarom is het mijn overtuiging dat elke ouder van een jongere die een geslachtsverandering overweegt, de verantwoordelijkheid heeft dit te onderzoeken. Niet om de wens van het kind te blokkeren, maar om te zorgen dat alle onderliggende oorzaken worden meegenomen voordat er onomkeerbare keuzes worden gemaakt.

Wetenschap achter het fenomeen

Wetenschappelijk onderzoek ondersteunt dit. Jacqueline Conings, arts met ruim veertig jaar ervaring, beschrijft in haar boek Alleen Geboren (2024) (3) dat bij 42 procent van de twee-eiige tweelingen de placenta’s zo dicht bij elkaar liggen dat baby’s ook cellen van hun tweelinghelft opnemen. Bij jongen-meisje-tweelingen kan dit leiden tot innerlijke verwarring over mannelijke en vrouwelijke energie. Wie letterlijk een deel van de ander meedraagt, kan diens identiteit absorberen.

Veel moeders weten niet dat ze een tweeling in de buik hebben gedragen, omdat het tweede embryo vaak vroeg in de zwangerschap is overleden. Vaak voor de twaalfde week en er is zelden een bloeding. Vroeger werd er pas na twaalf weken zwangerschap een echo gemaakt, waardoor het onzichtbare verlies vaak onbekend blijft

Een persoonlijk verhaal

Een tijdje terug heb ik een podcastinterview (4) opgenomen met Christina Schnek over het verband alleengeboren tweeling en van geslacht willen veranderen. Het verhaal van Christina illustreert dit. Vanaf haar pubertijd leefde ze als Chris, met een jongenskapsel en jongenskleding. Toen ze op jongen leeftijd van school veranderde, wist niemand beter dan dat ze een jongen zou zijn. Pas vorig jaar ontdekte ze dat ze een alleengeboren tweeling is en ook het leven leefde van haar broer. Er was ook in haar geval een identiteitsverwarring ontstaan. Toen ze erachter kwam dat ze een alleengeboren tweeling is kon ze dit weer loslaten. Waardoor ze zich nu ook weer meer vrouw voelt.

Tegengeluid

Tegengeluid bestaat natuurlijk. Sommige ouders en zorgverleners vinden dat prenatale factoren speculatief zijn en geen standaard onderdeel van genderzorg kunnen zijn. Maar onderzoek wijst uit dat het fenomeen van de alleengeboren tweeling een echte impact heeft op identiteit en mentale gezondheid. Het negeren van deze factoren kan leiden tot onnodige vervolgtrauma’s. Het gaat hier vooral om extra zorgvuldigheid. Gelukkig, word dit fenomeen alleengeboren tweeling en het verband met identiteitsverwarring ook door de media steeds serieuzer genomen. Zo is er in september van mijn hand een opiniestuk (5) hierover verschenen in het dagblad van het noorden.

De verantwoordelijkheid van moeders

Waarom is het zo belangrijk voor moeders om te onderzoeken of hun kind die van geslacht wil veranderen een alleengeboren tweeling is? Uit onderzoek (6) blijkt dat 73 procent van LHBTQ-jongeren symptomen van angst ervaart en 58 procent depressieve klachten. Deze cijfers zijn aanzienlijk hoger dan bij leeftijdsgenoten. Veel mensen die alleengeboren tweeling zijn kampen ook met depressies. Door tijdig aandacht te besteden aan het mogelijke verlies van een tweelinghelft, kunnen ouders en zorgverleners beter begrijpen waar de identiteitsverwarring vandaan komt.
Dat vergroot de kans op de juiste begeleiding, voorkomt onnodige operaties en draagt bij aan het welzijn van het kind.

Drie stappen voor moeders

• Verdiep je in het fenomeen van de alleengeboren tweeling. Er zijn veel toegankelijke blogs en boeken die inzicht bieden.
• Kijk terug naar je zwangerschap. Was er sprake van bloedingen, een grote buik, een vermoeden van een tweeling, of andere aanwijzingen? Dit kan belangrijke informatie opleveren.
• Wees bewust dat genderteams in ziekenhuizen vaak geen aandacht besteden aan de prenatale periode, terwijl juist daar het geslacht is bepaald. Er zijn coaches gespecialiseerd in deze periode die kunnen ondersteunen.

Mocht je kind op de wachtlijst staan voor een geslachtsverandering, onthoud dan: het voortraject is nog niet volledig. De periode in de baarmoeder wordt meestal niet onderzocht, terwijl juist daar de basis ligt voor wie we zijn. Als het ziekenhuis dit niet onderzoekt, zoek dan een coach die hierin is er onomkeerbare keuzes worden gemaakt.

Pas als we het hele verhaal kennen, kunnen we kinderen écht helpen zichzelf weer te vinden.