Emma Hafkamp Ondernemerscoach Utrecht

Wat stervende ondernemers mij leerden over succes

Dit artikel laat zien waar ondernemers spijt van hebben als het te laat is en hoe jij nu al anders kunt kiezen.

Geschreven door: Emma Hafkamp op 13 maart 2026

Emma Hafkamp Ondernemerscoach Utrecht

Deel dit artikel op jouw socials

Jaren geleden werkte ik als GZ-psycholoog in het Antoni van Leeuwenhoek. Ik begeleidde mensen in de laatste fase van hun leven. Mensen die wisten dat hun tijd eindig was. In die jaren had ik de meest bijzondere gesprekken van mijn leven. Niet over de dood, maar over het leven. Over wat telt. Over wat mensen hadden gemist. Over wat ze anders hadden willen doen als ze de kans nog hadden gehad.

Wat ondernemers zeiden als het einde nabij was

De verhalen die ik hoorde waren bijzonder en confronterend. Mensen die een bedrijf hadden gebouwd, die succesvol waren aan de buitenkant. Maar als ze terugkeken op hun leven, waren het zelden de omzet, de groei of de status die hen bijbleven.

Wat ze vertelden klonk steeds opvallend hetzelfde:

  • Kinderen of partner te weinig gezien.
  • Vrienden verwaarloosd.
  • Te hard gewerkt, te weinig kunnen genieten van rust.
  • Succesvol aan de buitenkant, maar eenzaam aan de binnenkant.

En de meest pijnlijke zin die ik meerdere keren hoorde: ‘Ik heb gewacht met echt leven totdat het bedrijf verkocht was. Maar dat moment is nooit gekomen.’

Succes beschermt je niet tegen innerlijke leegte

Wat mij het meest raakte in die periode, was niet de spijt op zich. Het was het patroon erachter. Deze mensen waren niet lui geweest. Ze hadden niet per ongeluk hun leven laten voorbijgaan. Ze hadden keihard gewerkt, vaak vanuit de overtuiging dat ze later zouden genieten. Later als het bedrijf groter was, als de kinderen wat groter waren, als ze die ene prestatie hadden behaald. Dan zouden ze er echt bij zijn.

Maar ‘later’ werd steeds verder opgeschoven.

Wat ik nu dagelijks zie bij de ondernemers die ik begeleid, is precies datzelfde patroon, maar dan in een eerder stadium. Mensen met bedrijven die draaien, agenda’s die uitpuilen en succes dat van buiten indrukwekkend is. Maar van binnen? Een opgejaagd gevoel, een kort lontje en een knagend idee van: ‘Is dit het nou?’

Harder presteren lost het niet op

Het mechanisme dat ik bij veel ondernemers zie, is dat ze harder gaan werken op het moment dat de innerlijke leegte groter wordt. Meer doen, meer bereiken, op naar een volgende mijlpaal. Alsof succes aan de buitenkant op een gegeven moment vanzelf naar binnen sijpelt.

Dat werkt niet zo.

Succes aan de buitenkant dat niet van binnen gevoeld wordt, is geen fundament. Het is een façade. En een façade vraagt steeds meer energie om overeind te houden.

De vraag die er echt toe doet

Wat de mensen in hun laatste levensfase mij leerden, is eigenlijk heel eenvoudig. De vraag is niet hoe succesvol je bent, maar of je leeft op een manier die bij jou past. Of je aanwezig bent. In je bedrijf, maar ook aan de keukentafel. Of je succes voelt, niet alleen bewijst.

Dat is geen zweverige vraag. Het is de meest strategische vraag die een ondernemer zichzelf kan stellen.

Want wie je bent, hoe je leidt, hoe je aanwezig bent, of je vanuit rust of vanuit druk opereert, bepaalt alles. De kwaliteit van je beslissingen. De relatie met je team. De verbinding met je gezin. De houdbaarheid van je succes.

Wacht niet tot het te laat is

In mijn boek Spijtvrij ondernemen vertaal ik de lessen van mensen in hun laatste levensfase naar het leven van de ondernemer van nu. In zeven lessen ontdek je hoe je groots kunt presteren én aanwezig kunt zijn. Hoe je succes niet langer ten koste hoeft te laten gaan van jezelf of van de mensen om je heen.

Hier vind je meer informatie over Spijtvrij ondernemen: www.praktijk-lux.nl/boek.


Herken jij dat knagende gevoel dat er meer in je zit dan je nu leeft? Dat de buitenkant klopt, maar de binnenkant ergens achterblijft? Dat is geen zwakte. Het is een signaal. Het is nooit te vroeg om daar serieus naar te kijken, wel soms te laat. Bekijk mijn profiel en website als je wilt weten hoe ik daarin kan ondersteunen.

Emma Hafkamp Ondernemerscoach Utrecht

Auteur van dit artikel

Emma Hafkamp

Vind nu de coach die bij jou past

Soorten coaching
Doelgroepen
Plaatsen