In mijn praktijk kom ik vaak stellen tegen waarbij de één de ander beschuldigt narcistisch te zijn. Zonder het te bagatelliseren is er zeker een verschil tussen narcisme en egoïsme.
Waarom egoïsme soms gezond is
Een gezonde dosis egoïsme is niets mis mee. Het zorgt er o.a. voor dat je verder komt in het leven. Bijvoorbeeld met je carrière, in de spitsfase van je privéleven met kleine kinderen, om topsport te kunnen beoefenen, of als het echt om overleven gaat. Maar narcisme is echt een ander verhaal.
Wat kenmerkt een narcistische partner?
Een narcistische partner is niet empathisch, kan niet van jou houden, gaat voor zijn of haar eigen gewin, voelt zich o.a. superieur ten opzichte van anderen. Vaak zijn narcisten charismatische mensen, waardoor er in de omgeving geen begrip of luisterend oor is voor de verhalen van jou als partner. Narcisme is een persoonlijkheidsstoornis. Maar omdat de narcist niet naar therapeuten of psychologen gaat, omdat hij of zij zich superieur voelt, krijgt de narcist dit ‘label’ niet officieel. Het is dus moeilijk te ‘bewijzen’. 80% van de narcisten is man, en 20% vrouw.
De fases van narcistisch misbruik
Een narcist gaat bewust of onbewust te werk middels een aantal fases. Allereerst is er de fase van ‘bekoring’; vergelijkbaar met de verliefdheidsfase in normale relaties. Alleen is een narcist niet in staat om van anderen te houden. Hij of zij vindt het alleen geweldig dat jij hem of haar zo leuk vindt. Hij of zij heeft dit nodig om zich goed te voelen. Langzaamaan word je als partner geïsoleerd van vrienden en familie en afhankelijk van de narcistische partner. Verwarring zaaien, kleineren en schuld toeschuiven van alles wat verkeerd gaat, zorgen voor onzekerheid, waardoor je denkt niet zonder de narcistische partner te kunnen. Vaak ontstaan er al fysieke klachten door deze ‘inkapseling’. Wanneer het kantelpunt ontstaat, is afhankelijk van wat er allemaal gebeurt. Wanneer is het genoeg?
Je bent niet alleen – er is herkenning en hulp
Er zijn veel boeken geschreven over narcisme en gaslighting. Denk je hiermee te maken te hebben, raad ik je aan hier wat over te lezen (bijvoorbeeld ‘Narcisme in relaties’ van Alice Vlottes). Misschien geeft het je inzichten of voel je je gesteund doordat je merkt dat je niet de enige bent.
Het verschil in verandering: egoïsme vs. narcisme
Egoïsme helpt je in bepaalde fases van je leven, of zoals eerder aangegeven bijvoorbeeld bij je carrière. Je hebt hierin echter zelf de keuze om het anders te doen. Een narcist kan niet anders. Het (doorgeslagen) gedrag van een egoïst is daarom aan te passen, ook in relatietherapie.
Hulp bij verwerking van een relatie met een narcist
Heb je, of had je een narcistische partner en heb je hulp nodig, aarzel dan niet om contact op te nemen. We kijken samen stap voor stap wat jij nodig hebt om verder te kunnen. Een onafhankelijk maar begripvol luisterend oor kan je verwerking ondersteunen. We kijken naar wat er allemaal gebeurd is, hóe het heeft kunnen gebeuren en uiteindelijk de acceptatie; dit kan er weer voor zorgen dat je weer wat geluk kunt ervaren in je leven.
